Tác dụng phụ của insulin: Những điều bạn cần biết

Đối với những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 và một số người tiểu đường loại 2, việc tiêm insulin hàng ngày rất quan trọng. Nhưng insulin là một loại hormone phức tạp và việc sử dụng nó hàng ngày đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ. Hiệu quả nhanh nhưng insulin cũng không tránh khỏi những tác dụng phụ nguy hiểm.

Insulin là gì?

Insulin là một loại hormone peptide được sản xuất bởi các tế bào beta của tuyến tụy. Nó được tiết ra khi “chất vận chuyển GLUT2” phát hiện ra sự thay đổi trong “mức đường huyết”. 

Nói cách khác, khi lượng đường trong máu bắt đầu tăng, tuyến tụy sẽ tiết ra nhiều insulin hơn để đảm bảo rằng lượng đường trong máu không quá cao. Insulin lấy glucose trong máu và mang đến các tế bào trong toàn bộ cơ thể để sử dụng nó làm năng lượng.

Tuyến tụy cũng tiết ra một lượng insulin nhỏ giọt ổn định 24 giờ một ngày để đáp ứng nhu cầu insulin “nền”. Cơ thể cần insulin mỗi giờ, mỗi ngày để duy trì lượng đường trong máu và hoạt động bình thường.

Bộ não dựa vào việc phân phối glucose theo từng giây để hoạt động – nếu không có insulin, não không thể sử dụng glucose trong máu. Ngay cả khi bạn ăn không đường hoặc không gram carbohydrate nào, cơ thể bạn vẫn cần insulin để tồn tại.

Tại sao người bệnh tiểu đường cần insulin?

Người mắc bệnh tiểu đường loại 1

Hệ thống miễn dịch bắt đầu tấn công và phá hủy hầu hết hoặc tất cả các tế bào beta. Mỗi ngày, cơ thể cố gắng sản xuất insulin thông qua các tế bào beta từ tuyến tụy. Hệ thống miễn dịch vẫn tiếp tục tiêu diệt chúng hàng ngày.

Những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 phải dùng insulin mỗi ngày thông qua bơm insulin hoặc tiêm nhiều lần hàng ngày bằng ống tiêm hoặc bút insulin. Bỏ qua một mũi tiêm hoặc cả ngày không dùng insulin, người bệnh có thể gây tử vong.

Người mắc bệnh tiểu đường loại 2

Ở một người mắc bệnh tiểu đường loại 2, cơ thể đang phải vật lộn để sản xuất các tế bào beta khỏe mạnh, hoặc cơ thể đang phải vật lộn với tình trạng kháng insulin nghiêm trọng , gây khó khăn cho việc duy trì lượng đường trong máu bình thường.

Sự phát triển của bệnh tiểu đường loại 2 thường xảy ra trong nhiều tháng và nhiều năm. Đầu tiên biểu hiện là tiền tiểu đường cho đến khi lượng đường trong máu đủ cao để được coi là bệnh tiểu đường loại 2.

Một số người mắc bệnh tiểu đường loại 2 có thể cải thiện (hoặc “đảo ngược”) lượng đường trong máu của họ thông qua những thay đổi trong chế độ dinh dưỡng, tập thể dục và cân nặng của họ. 

Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân tiểu đường loại 2 đang phải vật lộn để tạo ra các tế bào beta khỏe mạnh, có nghĩa là họ sẽ cần một số loại thuốc để đưa lượng đường trong máu xuống mức khỏe mạnh. Đối với nhiều người, lựa chọn tốt nhất đó có thể là tiêm insulin qua ống tiêm hoặc bút. 

Tác dụng phụ thường gặp của insulin

Phần lớn tác dụng phụ của insulin thực sự là kết quả của liều lượng không chính xác và cách tiêm không đúng cách. Khi được chăm sóc cẩn thận và quản lý cẩn thận, insulin là một phần quan trọng giúp người bệnh tiểu đường sống và khỏe mạnh.

Lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết).

Trong khi cơ thể con người cần insulin để duy trì sự sống, tiêm quá nhiều insulin có thể dẫn đến lượng đường trong máu thấp (còn được gọi là “hạ đường huyết”). Thậm chí có thể dẫn đến các triệu chứng khó chịu và nguy hiểm

Những triệu chứng thường xuyên của người có lượng đường trong máu thấp gồm:

  • Cảm thấy run rẩy
  • Hồi hộp hoặc lo lắng.
  • Đổ mồ hôi, ớn lạnh
  • Khó chịu hoặc thiếu kiên nhẫn.
  • Lú lẫn
  • Tim đập nhanh
  • Tình trạng lâng lâng hoặc chóng mặt thường xuyên.
  • Luôn đói và thèm ăn.
  • Buồn nôn
  • Da xanh xao
  • Buồn ngủ
  • Yếu người hoặc không có năng lượng.
  • Mờ mắt, suy giảm thị lực.
  • Ngứa ran. Tê ở môi, lưỡi hoặc má.
  • Nhức đầu
  • Tay chân phối hợp vụng về.
  • Hay gặp mộng hoặc có tình trạng khóc thét khi ngủ.
  • Co giật

Khối mô mỡ sưng (tại vị trí thường xuyên tiêm insulin).

Đây là một tác dụng phụ thường gặp của thuốc tiêm insulin dài hạn. Tiêm insulin nhiều tại một vị trí tại vị trí có thể khiến kích thước tế bào mỡ gần vị trí tiêm thường xuyên tăng lên.

Cách để hạn chế: liên tục thay đổi vị trí tiêm. Ngoài ra, sử dụng một thiết bị để “cuộn”, sử dụng để tiêm có thể giúp ngăn ngừa và phá vỡ các cục u mỡ, nhưng đối với những người dùng insulin hàng ngày, ở một mức độ nào đó, những cục u này là không thể tránh khỏi.

Châm chích hoặc gây nóng bỏng rát vết tiêm.

Một số insulin có thể gây châm chích, nóng, ngứa (tại vị trí tiêm) trong hoặc ngay sau khi tiêm. Điều này thường xảy ra ở các loại insulin có tác dụng lâu dài như Lantus và Basalgar vì chúng có mức axit cao. 

Việc ngăn chặn cảm giác bỏng rát rất khó. Bác sĩ khuyên bạn nên đặt một túi đá lên vùng da cần tiêm trước khi tiêm. Nó giảm bớt cảm giác nóng và bỏng rát chỗ vết tiêm. 

Phát ban hoặc dị ứng ngứa.

Theo nghiên cứu có khoảng 4% người mắc bệnh tiểu đường quá mẫn hoặc dị ứng với insulin. 

Các triệu chứng của dị ứng insulin bao gồm:

  • Sưng tại chỗ tiêm
  • Phát ban và ngứa dữ dội
  • Huyết áp thấp
  • Sưng trong cổ họng và miệng 
  • Khó thở.

Mặc dù Steroid cũng có thể giúp giảm đáng kể phản ứng dị ứng, nhưng chúng lại khiến cơ thể kháng insulin lớn hơn, làm cho việc quản lý lượng đường trong máu trở nên rất khó khăn.

Mô sẹo

Thay đổi thường xuyên các vị trí tiêm giúp ngăn ngừa sự hình thành các vết sẹo. Nếu tiêm lặp đi lặp lại vào cùng một vùng trên cơ thể mỗi ngày, cơ thể sẽ tích tụ một mô xơ cứng. Theo thời gian, sự tích tụ của các mô sẹo sẽ cản trở cơ thể hấp thụ đúng cách insulin mà bạn đã tiêm, dẫn đến lượng đường trong máu cao.

Bằng cách cố gắng tiêm vào các vùng khác nhau của cơ thể (đùi, bụng, lưng cánh tay, mông, v.v.) và các phần khác nhau của từng vùng (đùi trên so với đùi dưới, v.v.), bạn có thể ngăn ngừa sự phát triển nhanh chóng mô sẹo. 

Bầm tím & kích ứng cơ địa

Vị trí tiêm nhiều có thể tạo ra vết bầm tím. 

Giải pháp khá đơn giản: Thay đổi các vị trí tiêm có thể giúp tránh tạo ra quá nhiều tổn thương cho một vùng da. 

Nhiễm trùng da

Mặc dù kim tiêm insulin có vẻ nhỏ, nhưng nó vẫn rất có khả năng tạo ra khả năng nhiễm trùng. Loại vi khuẩn thường gây nhiễm trùng nhất ở những nơi mà insulin đang được sử dụng qua đường tiêm hoặc bơm được gọi là “ mycobacterium chelonae ”.

Lượng đường trong máu càng cao, người bệnh càng có nhiều nguy cơ bị nhiễm trùng vì những mức độ cao liên tục sẽ thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn và làm suy giảm hệ thống miễn dịch.

Cách khắc phục: Sử dụng tăm bông tẩm cồn, thoa vào vị trí cần tiêm (vệ sinh) để ngăn ngừa nhiễm trùng. Nên sử dụng ốm, kim tiêm một lần.

Tăng cân

Sử dụng lượng insulin quá mức làm cơ thể tích trữ nhiều glucose hơn dưới dạng mỡ trong cơ thể, lâu dài gây tăng cân.

Cố gắng giảm nhu cầu insulin trong khi vẫn giữ lượng đường trong máu ở mức an toàn và khỏe mạnh. Đối với một số người, điều này có thể được thực hiện bằng cách tập thể dục nhiều hơn, giảm cân và cải thiện thói quen dinh dưỡng. 

Ho (insulin dạng hít)

Insulin dạng hít gần như không phổ biến như insulin tiêm, nhưng nó đang ngày càng phổ biến. Nó là dạng bổ sung tuyệt vời trong kế hoạch kiểm soát bệnh tiểu đường, nhưng nó có thể gây ra những cơn ho dai dẳng, kéo dài.

Tử vong

Sử dụng quá liều insulin có thể gây tử vong. Đây là lý do tại sao bất cứ ai dùng insulin nên kiểm tra lượng đường trong máu nhiều lần mỗi ngày.

Liều lượng insulin phải dựa trên:

  • Cân nặng
  • Mức độ hoạt động
  • Tuổi tác
  • Chế độ ăn uống 
  • Lượng đường trong máu hiện tại. 

Liên hệ ngay bác sĩ nếu bạn nghi ngờ mình đang bị hạ đường huyết. Ngay khi có biểu hiện hạ đường huyết bạn nên ngậm kẹo, ngậm viên đường hay uống cố nước hoa quả để cải thiện đường huyết.  

Nói tóm lại, insulin là một thành phần thiết yếu để duy trì sự sống người bệnh tiểu đường đặc biệt là tiểu đường tuýp 1. Nhưng nó cần được thực hiện và quản lý một cách chặt chẽ để ngăn ngừa các tác dụng phụ của insulin xảy ra.