Người bệnh tiểu đường type 2 nên dùng thuốc gì?

Nếu bạn bị tiểu đường, uống thuốc là một phần quan trọng để kiểm soát lượng đường trong máu. Nếu lượng đường huyết của bạn tăng cao có thể bạn sẽ gặp nguy hiểm. 

Để kiểm soát tốt tiểu đường type 1 và 2, điều quan trọng người bệnh nên biết:

  • Hiểu về loại thuốc đang dùng (hiệu quả và tác dụng phụ)
  • Thời gian dùng (trước ăn hay sau ăn)
  • Liều dùng

Tiểu đường dùng thuốc gì

Thuốc chữa bệnh tiểu đường type 1

Thuốc tiêm Insulin

Với người bệnh tiểu đường tuýp 1 phải tiêm insulin suốt đời. Liều lượng, loại insulin và số lần tiêm insulin phụ thuộc vào cân nặng, nồng độ đường huyết của người bệnh. 

Một số dạng insulin cho người tiểu đường type 1:

  • Insulin tác dụng nhanh: Tác dụng ngay sau khi tiêm 5 phút, kéo dài trong 4h.
  • Insulin tác dụng dài hạn: Tác dụng trong vòng 24h sau tiêm.
  • Insulin tác dụng trung bình: Tác dụng sau 30-60 phút và duy trì hiệu quả trong 12h sau tiêm.

Khi điều trị, các bác sĩ sẽ phối kết hợp các loại insulin khác nhau để duy trì hiệu quả trong vòng 24h. Người bệnh tiểu đường loại 1 đa số thường được tiêm insulin 2 lần/ngày, việc tiêm insulin 3 lần/ngày hoặc nhiều hơn sẽ dành cho bệnh nhân có mức đường huyết quá cao (phác đồ sẽ được bác sĩ chỉ định).

Lưu ý khi sử dụng Insulin

  • Bảo quản insulin trong ngăn mát tủ lạnh (nhiệt độ 8-10 độ C)
  • Tuyệt đối tuân thủ thời gian tiêm insulin theo chỉ định của bác sĩ, bởi có những dạng insulin sẽ tiêm vào trước bữa ăn hoặc sau ăn.
  • Lấy lọ insulin ra khỏi tủ lạnh (Trước tiêm khoảng 15 phút). 
  • Vệ sinh bàn tay, sát trùng lọ insulin và vị trí tiêm bằng cồn 70 độ. Sử dụng kim tiêm lấy chính xác lượng insulin, nên xua hết bọt khí trong kim tiêm để tránh sai lệch kết quả và làm giảm đau.
  • Những vị trí người bệnh cần tiêm insulin: Bên hông, mặt trước đùi, vùng bụng và mặt ngoài cánh tay
  • Không nên tiêm 1 chỗ cố định, nên thay đổi vị trí tiêm để tránh tác dụng phụ (ảnh hưởng phần mỡ dưới da)

Nhóm thuốc chữa tiểu đường tuýp 1 khác

  • Pramlintide (Symlin): Tiêm trước bữa ăn, giúp làm chậm sự di chuyển của thức ăn xuống dạ dày, từ đó làm chậm hấp thu đường sau ăn.
  • Thuốc ức chế men chuyển ACE: Đây là loại thuốc điều trị tăng huyết áp, với mức  huyết áp cao hơn 140/80 mmHg, họ sẽ được bác sĩ chỉ định dùng loại thuốc này.
  • Thuốc ngăn ngừa cục máu đông: Đó là nhóm thuốc Aspirin giúp ngăn ngừa huyết khối tránh nguy cơ cao xuất hiện biến chứng tim mạch, tai biến, đột quỵ.
  • Nhóm thuốc Statin: Dành cho những người có mỡ trong máu cao, vì nó giúp giảm cholesterol trong máu.

Tiểu đường type 1 không thể chữa khỏi, nhưng người bệnh vẫn có thể sống hòa bình với bệnh bằng việc duy trì chế độ ăn uống, luyện tập khoa học và  tuân thủ nghiêm túc phác đồ điều trị của bác sĩ.

Các loại thuốc của bệnh tiểu đường type 2

Các loại thuốc của bệnh tiểu đường type 2
Các loại thuốc của bệnh tiểu đường type 2

Nhiều người mắc tiểu đường tuýp 2 không cần dùng thuốc, chỉ cần thay đổi chế độ ăn uống và tập luyện.

Thuốc uống

Nhóm thuốc Biguanides 

Công dụng:

– Ức chế giải phóng glucose từ gan.

– Tăng độ nhạy insulin.

– Thúc đẩy sử dụng glucose.

Cách sử dụng:

– Dùng trực tiếp sau ăn.

– Chống chỉ định nếu bạn bị tổn thương thận hoặc gan nghiêm trọng.

Lưu ý: Hãy gặp bác sĩ nếu thấy chán ăn, buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, chuột rút, mệt mỏi, tiêu chảy hoặc sụt cân.

Nhóm thuốc Sulphonylureas 

Công dụng:

– Giúp tuyến tụy tăng tiết insulin hơn.

– Cải thiện tình trạng kháng insulin.

Nhóm thuốc này nên uống cùng với thức ăn để giảm thiểu nguy cơ hạ đường huyết. Tránh bỏ bữa. Tránh sử dụng nếu bạn bị suy gan nặng.

Nhóm thuốc ức chế DPP-4

Công dụng:

– Ngăn chặn hoạt động của enzym DPP-4.

– Tăng cường giải phóng insulin.

– Ức chế giải phóng glucose từ gan.

Cách sử dụng:

– Nên sử dụng sau ăn.

– Ngừng thuốc khi có các hiện tượng bạn phát ban hoặc nổi mề đay, hoặc sưng mặt, môi, miệng hoặc lưỡi.

Nhóm thuốc ức chế SGLT2

Công dụng: Ngăn chặn glucose không được tái hấp thu bởi thận.

Cách sử dụng:

– Dùng trước ăn hoặc sau ăn.

– Nên uống nhiều nước lọc trong ngày (2-3 lít)

– Nên kiểm tra thận thường xuyên khi dùng thuốc.

– Nên kiểm tra xeton và các dấu hiệu của nhiễm toan ceton do tiểu đường (nôn nhiều và đau bụng).

Nhóm thuốc Thiazolidinediones

Công dụng:

– Tăng độ nhạy của tế bào cơ thể với insulin.

– Cải thiện giải phóng glucose từ gan.

Cách sử dụng:

– Tránh nếu bạn bị tổn thương gan hoặc tim nặng.

– Gặp bác sĩ nếu thấy khó thở trong các hoạt động hàng ngày, sưng mắt cá chân hoặc mệt mỏi.

Thuốc ức chế Alpha Glucosidase

Công dụng: 

– Làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate từ thức ăn.

Cách sử dụng:

– Tránh sử dụng nếu bị tổn thương thận nghiêm trọng.

– Sử dụng trước ăn

– Nếu bị hạ đường huyết, chỉ điều trị bằng đường glucose, ví dụ như: viên nén hoặc gel glucose.

Thuốc tiêm

Nhóm thuốc GLP-1

Công dụng:

– Ức chế giải phóng glucose từ gan.

– Làm chậm quá trình giải phóng glucose từ ruột.

– Tăng giải phóng insulin.

– Giảm cảm giác thèm ăn.

Tác dụng phụ: 

– Buồn nôn

– Nôn mửa

– Bệnh tiêu chảy

– Táo bón

– Trào ngược dạ dày

– Đau bụng

– Mệt mỏi

– Phản ứng tại chỗ tiêm.

– Hạ đường huyết (khi dùng với insulin hoặc sulphonylurea).

Insulin

Công dụng:

– Cho phép glucose di chuyển từ máu đến các tế bào cơ thể.

Tác dụng phụ:

– Hạ đường huyết

– Phản ứng tại chỗ tiêm.

– Tăng cân

Người bệnh tiểu đường type 2, khi nào cần dùng thuốc?

Người bệnh tiểu đường type 2, khi nào cần dùng thuốc?
Người bệnh tiểu đường type 2, khi nào cần dùng thuốc?

Để điều trị tiểu đường type 2: chế độ ăn uống vào luyện tập thể dục vẫn là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, nếu sau khoảng 2-3 tháng người bệnh có thay đổi và duy trì đều đặn 2 biện pháp trên nhưng đường huyết vẫn không cải thiện, không giảm xuống mức đường huyết mục tiêu thì việc điều trị bằng thuốc đặc trị, sẽ được các bác sĩ khuyến cáo.

Năm 2018, Theo khuyến cáo của hội đái tháo đường Hoa Kỳ, những bệnh tiểu đường loại 2 nên sử dụng thuốc trong các trường hợp sau:

  • HbA1c < 9% nên dùng 1 thuốc hạ đường huyết.
  • HbA1c > 9% nên dùng 2 thuốc điều trị tiểu đường tuýp 2 phối hợp nhưng 2 thuốc điều trị tiểu đường này cần khác nhóm.
  • HbA1c > 10% và đường huyết lúc đói > 300 mg/dl nên chuyển từ thuốc uống sang thuốc tiêm insulin.

Lời khuyên khi dùng thuốc tiểu đường

  • Uống đúng liều lượng, đúng thời điểm, theo chỉ định của bác sĩ. Uống thuốc không đúng cách có thể khiến lượng đường huyết tăng hoặc giảm không đúng thời điểm. Nó cũng có thể làm tăng một số tác dụng phụ từ thuốc đó.
  • Đọc tờ rơi thông tin đi kèm trong hộp thuốc hoặc hỏi dược sĩ của bạn để biết thông tin.
  • Không chia nhỏ hoặc nghiền nát viên nén mà không có ý kiến từ bác sĩ, việc làm này có thể làm thay đổi hiệu quả của thuốc.
  • Tuyệt đối không uống rượu khi dùng thuốc vì nó có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc
  • Một số loại thuốc cũng có thể gây ra chứng nghiện rượu – hãy hỏi bác sĩ nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh.
  • Tuân thủ chính xác giờ uống, ngày uống thuốc.