Insulin là gì? Những hiểu lầm về insulin với bệnh tiểu đường

Nếu bạn bị bệnh tiểu đường loại 1 và tiểu đường loại 2, bạn cần phải biết về insulin. Insulin với người tiểu đường là cần thiết tuy nhiên nó có thực sự quan trọng? 

Chính xác thì insulin là gì?

Insulin là một loại hormone. Nó được tạo ra trong các tế bào beta của tuyến tụy. Nó có vai trò giúp điều chỉnh hoặc kiểm soát lượng đường trong máu. 

Khi có đủ insulin trong cơ thể, nó sẽ giúp giữ lượng đường trong máu của bạn không tăng quá cao. Ở những người không bị tiểu đường, lượng đường trong máu được kiểm soát rất cẩn thận và chặt chẽ, nằm trong ngưỡng an toàn và lành mạnh.

Sau khi một người không bị tiểu đường ăn một bữa ăn chính hoặc một bữa ăn nhẹ, tuyến tụy sẽ tiết ra insulin. Sau đó, insulin truyền tín hiệu cho các tế bào cơ, mỡ và gan trong cơ thể hấp thụ glucose (đường) từ máu để sử dụng làm năng lượng.

Insulin cũng giúp đưa các axit amin (từ quá trình tiêu hóa protein) và axit béo (từ quá trình tiêu hóa chất béo) vào tế bào.

Tác dụng của insulin ở bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2?

Tác dụng của Insulin với tiểu đường loại 1

Nếu bạn bị bệnh tiểu đường loại 1, bạn phải dùng insulin, bằng cách tiêm hoặc bằng máy bơm insulin, để tồn tại.

Bệnh tiểu đường loại 1 là một bệnh tự miễn dịch, phá hủy các tế bào beta trong tuyến tụy. Điều này có nghĩa là cơ thể không thể sản xuất insulin (hoặc ít nhất là đủ). 

Khi điều này xảy ra, cơ thể thực sự không thể tự cung cấp năng lượng, và nó sẽ bắt đầu sử dụng các nguồn dự trữ protein và chất béo để làm năng lượng. Điều này có vẻ ổn, nhưng lượng đường trong máu tăng cao một cách nguy hiểm. 

Ngoài ra, một tình trạng nghiêm trọng được gọi là nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA) có thể gây ra, nếu không được điều trị, có thể gây tử vong. 

Tác dụng của Insulin với tiểu đường loại 2

Bệnh tiểu đường loại 2 là tình trạng kháng insulin , nghĩa là các tế bào cơ, mỡ và gan không đáp ứng đúng với insulin và chúng không thể dễ dàng hấp thụ glucose từ máu. Do đó, cơ thể cần lượng insulin cao hơn để giúp glucose đi vào tế bào . 

Các tế bào beta trong tuyến tụy bắt đầu làm việc thêm giờ để theo kịp với nhu cầu tăng insulin bằng cách tạo ra ngày càng nhiều. Nồng độ insulin trong máu có thể cao. 

Cuối cùng, các tế bào beta tự kiệt sức và không còn đáp ứng được nhu cầu của cơ thể. Nồng độ glucose trong máu tích tụ và tiền tiểu đường hoặc tiểu đường loại 2 có thể hình thành.

Những hiểu lầm về insulin với bệnh tiểu đường

Những hiểu lầm về insulin với bệnh tiểu đường
Những hiểu lầm về insulin với bệnh tiểu đường

1. Người tiểu đường luôn luôn cần đến insulin

Sự thật: Nếu mắc tiểu đường loại 1, bạn mới cần dùng insulin để tồn tại. Nếu mắc đái tháo đường type 2 có thể bạn không cần đến insulin. 

Người tiểu đường type 2 không nhất thiết phải dùng đến insulin. Họ có thể kiểm soát lượng đường của mình bằng cách thay đổi chế độ ăn uống và luyện tập. Theo trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) của Mỹ, trong số những người tiểu đường: 

  • Chỉ có 14% sử dụng insulin
  • 13% sử dụng thuốc uống và insulin
  • 57% dùng ngay thuốc uống 
  • 16% kiểm soát chỉ số đường huyết bằng tập thể dục và ăn uống khoa học, không dùng insulin. 

Không có thuốc chữa khỏi tiểu đường vì thế mục tiêu điều trị tiểu đường là luôn giữ lượng đường mức ổn định để tránh gây ra những vấn đề nghiêm trọng khác.

2. Tiểu đường trầm trọng, không thể cứu vãn mới dùng đến insulin

Sự thật: Đây là hiểu lầm nghiêm trọng. Theo GS. TS Jill Crandall tại Đại học Dược Albert Einstein, Bronx, New York cho biết: Chỉ một tỉ lệ nhỏ người mắc bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2 mới cần đến insulin. Và những người như vậy vẫn đang tồn tại và khỏe mạnh, chứ không phải theo suy nghĩ như của một số người, dùng insulin là “không thể cứu vãn”.

Tiểu điều loại 2 cần đến insulin là cả một quá trình. Nếu bạn chịu thay đổi thói quen ăn uống, luyện tập có thể bạn chẳng bao giờ phải quan tâm đến insulin.

3. Dùng Insulin liều cao, kéo dài có thể gây nguy hiểm tính mạng 

Dùng Insulin liều cao, kéo dài có thể gây nguy hiểm tính mạng 
Dùng Insulin liều cao, kéo dài có thể gây nguy hiểm tính mạng

Sự thật: Lại một hiểu lầm nữa. 

  • Đái tháo đường type 1 cần dùng insulin để duy trì sự sống. 
  • Đái tháo đường type 2 dùng insulin để tránh hạ đường huyết.

Nếu người bệnh chẳng may bị hạ đường huyết có thể sẽ mất ý thức hoặc hôn mê. Tuy nhiên, triệu chứng của tiểu đường type 2 cũng có thể dễ dàng nhận thấy khi chỉ số đường huyết trong máu tăng: lo lắng, đổ mồ hôi, khát nước, run tay và thèm ăn.

Trong trường hợp này người bệnh nên sử dụng chút nước đường, kẹo ngọt, nước trái cây sẽ khắc phục ngay hiện tượng này.

4. Nếu dùng insulin, sẽ phải sử dụng suốt đời.

Sự thật: Không hẳn là như vậy. Tùy vào sức khỏe của mỗi người, có thời gian cần bổ sung insulin cũng có thời gian không cần thiết.

Với những người tiểu đường loại 2, khi chỉ số đường huyết tăng cao quá mức, họ muốn giảm nhanh có thể sử dụng insulin. Nhưng đây chỉ là tạm thời, sau khi đường huyết giảm có thể dừng và thay thế vào đó là chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập phù hợp. 

Mức độ insulin cần bổ sung ở người bệnh tiểu đường chủ yếu phụ thuộc vào mức độ bệnh ảnh hưởng đến các tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy.

5. Tiêm insulin không tốt, uống thuốc tiểu đường tốt hơn.

Sự thật: Hoàn toàn sai.Đôi khi thuốc dạng tiêm lại an toàn với người tiểu đường hơn dạng uống. Dạng tiêm sẽ đi trực tiếp vào máu. Nhưng dạng uống lại qua dạ dày, tiêu hóa rồi trong quá trình vận chuyển, thuốc mới đến máu. 

Sử dụng thuốc uống điều trị tiểu đường sẽ có nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng tới dạ dày như: Buồn nôn, trào ngược, viêm loét dạ dày, thực quản… Đối với một số người, sử dụng insulin dạng tiêm là thuận tiện và tốt nhất vì nó tác dụng nhanh và thích hợp với những người bị phản ứng với thuốc. (Theo Tiến sĩ Crandall)

6. Sử dụng Insulin lâu dài làm tăng cân.

Sự thật: Không hoàn toàn đúng. Có một số người mắc tiểu đường tuýp 2 sau khi điều trị Insulin. Nhưng đây chỉ là tỉ lệ ít. Có thể họ có chế độ ăn không phù hợp mà tăng cân chứ không phải do dùng insulin.

Bởi bản thân insulin không gây tăng cân. Nếu điều trị bệnh tiểu đường đang có tác dụng, tức cơ thể bắt đầu xử lý để lượng glucose trong máu ở mức bình thường, không có lý gì lại dẫn đến tăng cân.